• Home  / 
  • Tin y học
  •  /  Phế quản là gì – Cấu tạo, chức năng hoạt động của phế quản bạn nên biết

Phế quản là gì – Cấu tạo, chức năng hoạt động của phế quản bạn nên biết

By Bui Trung Nghia / 8 Tháng Tám, 2019

Phế quản là gì? Việc hiểu biết các kiến thức y học cơ bản không chỉ cần thiết dành cho những người trong ngành mà còn rất quan trọng với tất cả mọi người. Hãy cùng chúng tôi đi tìm hiểu về hệ thống phế quản trong cơ thể con người qua bài viết dưới đây!

Phế quản là gì?

Phế quản là một phần của hệ hô hấp, có chức năng hoạt động quan trọng là dẫn khí vào phổi. Phế quản được chia thành:

  • Phế quản chính phải
  • Phế quản chính trái

Bắt đầu từ nơi phân chia của khí quản đến cuống phổi, ở ngang mức đốt sống ngực 4 và 5; Hai phế quản lớn trái và phải tạo với nhau một góc bằng 70 độ.

Phế quản chính phải thường to hơn, ngắn hơn và dốc hơn nên thông thường dị vật hay lọt vào phổi phải hơn là phổi trái. Sự phân chia cây phế quản chính là cơ sở cho sự phân thùy phổi.

Cấu trúc phế quản:

Kết quả hình ảnh cho cấu tạo của phổi

Phế quản là gì? và cấu trúc phế quản như thế nào?

Phế quản chính phải bao gồm 10 phế quản phân thùy, chia thành ba nhánh lớn là :phế quản thùy trên, phế quản thùy giữa và phế quản thùy dưới; tương ứng với cấu trúc phổi phải gồm có 3 thùy là: thùy trên, thùy giữa và thùy dưới.

  • Phế quản thùy trên lại tách thành 3 phế quản phân thùy: phân thùy đỉnh, phân thùy sau, và phân thùy trước; tương ứng với 3 phân thùy cùng tên của thùy trên phổi phải.
  • Phế quản thùy giữa được chia thành 2 phế quản phân thùy là: phân thùy ngoài và trong; tương ứng với phân thùy ngoài và phân thùy trong của thùy giữa phổi phải.
  • Phế quản thùy dưới lại được tách thành 5 phế quản phân thùy: đỉnh của thùy dưới, trong, trước, ngoài, sau; ứng với 5 phân thùy: phân thùy trên, đáy trong, đáy trước, đáy ngoài, đáy sau của thùy dưới phổi phải.

Phế quản chính trái cũng bao gồm 10 phế quản phân thùy, được chia thành hai nhánh lớn là phế quản thùy trên và phế quản thùy dưới; tương ứng với phổi trái cũng có 2 thùy là: thùy trên và thùy dưới.

-Phế quản thùy trên được chia thành 2 ngành là: ngành trên (dẫn khí cho vùng đỉnh của thùy) và ngành dưới (dẫn khí cho vùng lưỡi của thùy).

  • Ngành trên lại được tách thành phế quản phân thùy đỉnh sau và phế quản phân thùy đỉnh trước;
  • Còn ngành dưới lại được phân chia thành phế quản phân thùy lưỡi trên và phế quản phân thùy lưỡi dưới. Các phế quản phân thùy này tương ứng với các phân thùy phổi cùng tên.

-Phế quản thùy dưới được tách ra thành 5 phế quản phân thùy, cách chia cũng như tên gọi giống với bên phải.

Cấu tạo của các thành niêm mạc phế quản thực chất không đồng đều trong suốt chiều dài của cây phế quản.Tuy nhiên về cơ bản, các phế quản từ lớn đến nhỏ đều có cấu tạo như nhau.

Thành niêm mạc phế quản gồm 4 lớp như sau:

  • Lớp đệm phế quản được tạo bởi mô liên kết thưa
  • Lớp cơ trơn phế quản
  • Lớp niêm mạc phế quản
  • Lớp sụn và tuyến

Ngoài ra, các phế nang còn được lót bới một lớp biểu mô rất mỏng gọi là biểu mô hô hấp.

Biểu mô hô hấp lót các vách phế nang gồm hai loại:Tế bào phế nang loại I (chiếm hầuu hết các vách phế nang, có hình dẹt) và tế bào phế nang loại II (tế bào này có kích thước lớn hơn loại I, có hình cầu).

Chức năng của phế quản là gì:

Phế quản là gì? và chức năng của phế quản

Phế quản là gì? và chức năng của phế quản

Phế quản nằm bên trong ống dẫn khí và có chức năng đưa không khí lưu thông từ bên ngoài vào trong các phế nang và ngược lại. Phế quản nếu nhìn kỹ thì có hình dáng như cành cây và có các rễ cây chính là các chi nhánh đi đến các thùy của phổi.

Tiểu phế quản tận là chi nhánh cuối cùng của phế quản, được nối trực tiếp với các túi phế nang. Từ tiểu phế quản tận đến các phế nang là một đơn vị cơ bản của phổi và chỉ được nhìn thấy khi dùng kính hiển vi soi. Nó thực hiện độc lập với các chức năng quan trọng trong hệ thống hô hấp.

Phế nang bao gồm các mao mạch tạo thành một mạng lưới dày đặc có nhiệm vụ chính là trao đổi khí. Cùng với các mạch máu là các dây thần kinh có chức năng điều khiển các cơ trơn của phế quản khiến phế quản có độ co thắt và giãn ra được đảm bảo. Toàn bộ mặt trong của phế nang và các phế quản có niêm mạc được phủ bằng một lớp nhung mao rất mịn luôn rung chuyển có công dụng lọc các dị vật lọt vào ra bên ngoài.

Người thành niên thường có thể tích lưu thông khí là 1,2 l/phút, trong vòng 24h có lượng lưu thông là 1.700 lít. Ở bên trong các mao mạch phế nang, thể tích máu là 250 ml.

Nhờ vào sự chênh áp giữa CO2 và O2 mà O2 từ trong các phế nang được trung chuyển vào máu gắn vào hồng cầu làm máu ở bên trong các động mạch có màu đỏ tươi lưu thông đi nuôi cơ thể. Còn CO2 sẽ được chuyển ra bên ngoài của phế nang rồi theo các phế quản được đưa ra bên ngoài.

Bệnh học phế quản:

Viêm phế quản:

Viêm phế quản là tình trạng viêm lớp niêm mạc của các ống phế quản, là các ống mang không khí lưu thông bên trong phổi. Viêm phế quản có 2 dạng là cấp tính và mãn tính.

Viêm phế quản thường tự khói bệnh sau hơn 1 tuần phát bệnh nếu lý do gây ra bệnh là do virus. Trường hợp viêm phế quản nguyên nhân do vi khuẩn, người bệnh cần có sự hỗ trợ điều trị từ các loại thuốc kháng khuẩn, kết hợp đó là có một lối sống và chế độ dinh dưỡng hợp lý.

Khi bị viêm phế quản mạn tính, các biến chứng sẽ tiến triển tăng lên, có nguy cơ đưa đến bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính(COPD)

Người bệnh sẽ có nguy cơ bị đe dọa tính mạng khi các biến chứng của bệnh chuyển sang suy tim, suy hô hấp, ngưng thở. Điều trị viêm phế quản hiện nay cách hiệu quả nhất là tập trung vào giảm các triệu chứng bệnh, giúp người bệnh dễ thở hơn, ngăn chặn các nguy cơ biến chứng gây ra bởi bệnh.

Bệnh suyễn:

Bệnh suyễn (Asthma) cũng là bệnh lý về đường hô hấp phát sinh do đường hô hấp thình lình bị thu hẹp ống khí và phế quản.

Triệu chứng thu hẹp đường hô hấp thường sẽ tạo nên những cơn rít, thở nhanh, lồng ngực lõm, ho,… Khi qua các cơn bệnh thì người bệnh lại sẽ cảm thấy bình thường.

Bệnh suyễn đang ngày càng trở thành bệnh lý phổ biến trên toàn trên thế giới. Suyễn có thể là bệnh do di truyền hoặc do thường xuyên tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh.

Bệnh suyễn được phân loại theo triệu chứng của bệnh. Suyễn có thể đe doạ tính mạng người bệnh, nhất là trẻ nhỏ khi có các cơn hen suyễn ập đến bất chợt  mà không có thuốc để hỗ trợ điều trị kịp thời. Điều trị bệnh suyễn hiện nay thường được tập trung vào thay đổi lối sống, cùng với đó là sự kết hợp các nhóm thuốc trong việc điều trị bệnh.

Trên đây là một số kiến thức về phế quản là gì cũng như chức năng, cấu tạo và các bệnh lý cơ bản của phế quản. Hi vọng bạn đọc sẽ có thêm những hiểu biết hữu ích về phế quản qua bài viết trên.

 

 

About the author

    Bui Trung Nghia

    Click here to add a comment

    Leave a comment: