• Home  / 
  • Bệnh về phổi
  •  /  Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính: “SÁT THỦ” giết người một cách thầm lặng

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính: “SÁT THỦ” giết người một cách thầm lặng

By Bui Trung Nghia / 10 Tháng Bảy, 2019

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO)  cho biết, có hơn 600 triệu người trên thế giới bị mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), hơn 3 triệu người tử vong mỗi năm do mắc phải bệnh.

 

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính-COPD

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính-COPD

COPD được xếp hạng là nguyên nhân gây tử vong cao thứ 4 trên thế giới, được xếp chung với bệnh HIV-AIDS về độ nguy hiểm. Dự báo, đến năm 2020, số người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính sẽ còn tăng mạnh hơn 3 – 4 lần so với hiện nay.

Một nghiên cứu của nhóm các bác sĩ gia đình Châu Á nhận định, Việt Nam là nước có tần suất mắc COPD cao đến 9,4% và vẫn có xu hướng tiếp tục tăng do tình trạng hút thuốc lá, thuốc lào và môi trường ô nhiễm gia tăng…

Vậy bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị của bệnh này như thế nào, chúng ta hãy đi tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

1. Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính là gì?

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (hay còn gọi là bệnh COPD) là một bệnh lý về hô hấp có thể dự phòng và điều trị được. Đây là một bệnh tiến triển, số người mắc bệnh và tấn suất tử vong đang ngày càng tăng cao.

Trong năm 2012, tổ chức y tế thế giới đã thống kê có hơn 3 triệu người chết vì bệnh này, tương đương với 6% tất cả các trường hợp tử vong trên toàn cầu vào năm đó. Căn bệnh này thường có 2 loại chính và có những trường hợp đồng thời có thể mắc cả 2 căn bệnh dưới đây:

  • Viêm phế quản mãn tính: đây là tình trạng viêm lớp niêm mạc của các ống phế quản; bệnh thường khởi phát do các đợt nhiễm trùng đường hô hấp kéo dài gây viêm, sưng, tăng tiết và thắt hẹp đường thở. Khi không được điều trị một cách hợp lý hay các đợt nhiễm trùng đường hô hấp tái diễn lại nhiều lần, khi đó bệnh phát triển thành viêm phế quản mạn tính.

 

  • Khí phế thũng: là loại bệnh phổ biến của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, gây tổn hại các túi khí (phế nang) trong phổi dẫn đến việc gây khó thở cho người bệnh. Tình trạng bệnh nếu không được chữa trị đúng cách sẽ gây nên những túi khí dần bị phá vỡ và tạo nên những không gian lớn thay vì những không gian nhỏ. Đây là nguyên nhân làm tổn thương phổi khiến quá trình thải CO2 và hấp thu Oxy sẽ trở nên khó khăn hơn.

Viêm phế quản mãn tính và khí phế thũng là những nguyên nhân cơ bản nhất gây nên tình trạng bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính.Vì vậy, khi mắc bệnh mọi người cần phải biết đâu là nguyên nhân gây nên bệnh và những phương pháp điều trị bệnh sao cho phù hợp để để giảm thiểu sự phát triển của bệnh lý.

2. Nguyên nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính:

Bệnh này là do tắc nghẽn hoặc tổn thương các mô trong phổi. Đây là loại tổn thương xảy ra khi bạn hít thở các chất kích thích trong một thời gian dài. Các nguyên nhân chính gây tổn thương phổi bao gồm:

  • Hút thuốc lá (hoặc hít khói thuốc do người khác hút): Là nguyên nhân chủ yếu gây ra bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, khoảng 80% đến 90% các trường hợp mắc bệnh do thuốc lá.
Hút thuốc lá gây bệnh viêm phổi mạn tín

Hút thuốc lá gây bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính

 

  • Bụi và các chất hóa học: Có thể gây nên bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính độc lập với thuốc lá.

 

  • Ô nhiễm môi trường trong và ngoài nhà: Như chất đốt, chất đốt cháy từ nấu ăn và hơi nóng là những yếu tố gây nên bệnh.

 

  • Nhiễm khuẩn: Nhiễm trùng hô hấp ở thời kỳ thiếu niên cũng là nguyên nhân gây bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính ở thời kỳ trưởng thành.

3. Triệu chứng của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính:

3.1 Triệu chứng cận lâm sàng:

Chụp X quang phổi: thường sẽ không có dấu hiệu của bệnh viêm phổi mạn tính rõ ràng trên phim chụp X quang phổi. Nhưng cũng có thể thấy 1 số dấu hiệu xung quanh các mạch máu, phế quản, khi đó trên phim chụp X quang sẽ được ghi nhận là dấu hiệu “phổi bẩn”. Việc chụp X quang phổi là rất cần thiết để loại trừ các căn nguyên ho kéo dài do các bệnh ly khác gây nên.

Đo chức năng thông khí phổi: là một bước quan trọng giúp phân biệt chẩn đoán bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Nếu kết quả đo chức năng thông khí phổi bình thường: bệnh nhân sẽ được chẩn đoán là viêm phế quản mạn; nhưng nếu thấy hình ảnh rối loạn thông khí tắc nghẽn: bệnh nhân sẽ được chẩn đoán bị bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính.

Nội soi tai mũi họng, nội soi dạ dày: là thăm dò cần thiết để loại trừ các triệu chứng ho kéo dài  như viêm xoang, viêm họng, trào ngược dạ dày – thực quản.

3.2 Triệu chứng lâm sàng:

Khi một người có các biểu hiện sau đây thì có thể là dấu hiệu của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính:

Ho kéo dài: là dấu hiệu đầu tiên của viêm phế quản phổi, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Lúc đầu ho cách khoảng, nhưng sau đó xảy ra hàng ngày, thường suốt cả ngày, biểu hiện bệnh thường nặng lên sau những đợt nhiễm trùng đường hô hấp, hoặc khi thay đổi thời tiết, khí trời lạnh, tiếp xúc với không khí ô nhiễm như khói, bụi…

 

Khạc đờm kéo dài: thường đờm có màu trắng, những trường hợp nhiễm vi khuẩn thì đờm thường có màu xanh hoặc màu vàng, đôi khi còn có thể đi kèm vệt máu.

 

-Ít khi gặp sốt trong diễn biến thông thường của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Dấu hiệu này thường gặp hơn khi bệnh nhân bị cúm, hoặc có những đợt cấp tính nặng do vi khuẩn.

 

Khó thở: là triệu chứng quan trọng của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và cũng là lý do mà hầu hết các bệnh nhân phải đi khám. Khó thở ở bệnh lúc đầu cũng chỉ xảy ra khi người bệnh phải gắng sức như đi bộ hay phải chạy lên cầu thang. Khi chức năng phổi kém đi, khó thở trở nên nặng hơn và xảy ra trong những hoạt động hàng ngày.

Lúc đầu, bạn có thể không có triệu chứng hoặc triệu chứng nhẹ. Tuy nhiên, đây là một bệnh tiến triển, các triệu chứng bệnh bắt đầu từ từ và sẽ phát triển trong nhiều năm.

4. Điều trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính:

Hiện nay, vẫn chưa có phương pháp chữa dứt điểm bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính. Phương pháp đối phó tốt nhất là phòng ngừa và làm giảm triệu chứng. Những phương pháp điều trị sẽ bao gồm:

  • Giảm các triệu chứng
  • Làm chậm các tiến triển của bệnh
  • Cải thiện khả năng gắng sức
  • Ngăn ngừa và điều trị biến chứng

Bên cạnh đó, cũng có thể dùng các phương thức điều trị khác như:

Thuốc

  • Thuốc giản phế quản: giúp thở dễ dàng hơn bằng cách giãn các cơ trong phổi, từ đó mở rộng đường hô hấp
  • Thuốc giản phế quản kết hợp thêm với corticosteroid dạng hít để có thể làm giảm viêm ở phổi

Vắc xin

  • Vắc xin phòng tránh bệnh cúm
  • Liệp pháp oxy

Phẫu thuật

Là một phương án cuối cùng để chữa trị bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính dành cho những người có dấu hiệu bệnh nghiêm trọng không thể cải thiện bằng thuốc. Thường thì phương pháp phẫu thuật được sử dụng đối với bệnh nhân bị khí phế thũng, bao gồm cắt túi khí trong phổi và phẫu thuật giảm thể tích phổi.

Ngoài những phương pháp điều trị bệnh, bạn cũng cần có một chế độ sinh hoạt phù hợp. Nếu đã mắc bệnh, bạn nên nhanh chóng thay đổi lối sống và chú ý thực hiện những điều sau đây:

Bỏ hút thuốc và trành xa các chất kích thích:

  • Hút thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Nếu bạn hút thuốc, hãy bỏ hút thuốc lá càng sớm càng tốt.
  • Cố gắng tránh các chất kích thích phổi như: khói thuốc lá, ô nhiễm không khí, hóa chất, bụi…

Làm giảm triệu chứng bệnh:

  • Cần có một chế độ dinh dưỡng hợp lý và khoa học, bởi khi mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính bạn có thể gặp khó khăn khi ăn
  • Tích cực hoạt động để có một cơ thể khỏe mạnh, tăng cường thể chất, cải thiện sức khỏe và có thể thở một cách dễ dàng hơn.

Qua các thông tin của bài viết trên, mong rằng bạn đọc có thể hiểu phần nào về bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cũng như những nguyên nhân gây ra bệnh và cách điều trị bệnh để có thể phòng tránh cho bản thân cũng như cho gia đình.

About the author

    Bui Trung Nghia